Wat is de "gekkentheorie"? En gebruikt Trump het tegen Iran?

De gekkentheorie is simpel: laat je vijanden geloven dat je gestoord genoeg bent om het ondenkbare te doen, en ze zullen zich terugtrekken voordat het nodig is. Richard Nixon bracht het voor het eerst onder woorden tijdens een strandwandeling in 1968, toen hij zijn toekomstige stafchef vertelde dat hij wilde dat de Noord-Vietnamezen dachten dat hij geobsedeerd en niet te stoppen was, zo bang voor wat hij zou doen dat ze zelf vrede zouden vragen.

Trump bewondert Nixon al lang (de twee waren penvrienden in de jaren tachtig) en zijn aanpak van de oorlog in Iran lijkt een directe pagina uit dat handboek. In de dagen voor het staakt-het-vuren dreigde Trump met "het beëindigen van de beschaving van Iran," "terugsturen naar het stenen tijdperk" en het vernietigen van de bruggen en energiecentrales. Toen Teheran instemde met het heropenen van de Straat van Hormuz, trok hij zich terug en verklaarde een overwinning.

Misschien ben je geïnteresseerd:

• Trump: "Tot het staakt-het-vuren sturen we ze terug naar de Steentijden".


• Trump doet een stap terug van de dreiging om "een hele beschaving te vernietigen".

Het probleem is dat Nixons staat van dienst met de manier-theorie op zijn best gemengd was. Het hielp een periode van détente met Moskou teweegbrengen. Maar in Vietnam culmineerde het in het woeste bombardement op Hanoi met Kerstmis 1972, en een vredesakkoord waarvan critici opmerkten dat de voorwaarden nauwelijks verschilden van wat er werd aangeboden voordat de bommen vielen. Sommige van Nixons eigen medewerkers vroegen zich af of de gekkenpraktijk iets reëels was geworden.

Trumps staakt-het-vuren lijkt even kostbaar. Iran mag $2 miljoen vragen per schip dat door de Straat van Hormuz vaart, een waterweg die open was voordat de VS en Israël in februari aanvallen uitvoerden. Teheran heeft winst gemaakt uit een knelpunt waar het al op zat. Als uitgang eruit, zeggen analisten, heeft deze een prijs.

De gekkentheorie heeft Trump misschien een afrit bezorgd. Of het een overwinning is, is een andere vraag, en een die Nixon, die in schande het ambt verliet, ongemakkelijk bekend zou kunnen vinden. Hoe dan ook: Denk je dat Trump deze strategie toepast op Iran?

Trump en Nixon